Volkert van der Graaf dochter: feiten en achtergrond

Op 6 mei 2002 schoot Volkert van der Graaf Pim Fortuyn dood – een daad die hem volgens Wikipedia achttien jaar cel opleverde, waarvan hij er twaalf uitzat. Sinds zijn voorwaardelijke vrijlating in 2014 is hij grotendeels uit beeld, maar af en toe duikt er een detail op – zoals het bestaan van zijn dochter Sabine. Tijd om de feiten op een rij te zetten, van zijn motief tot zijn woonplaats en zijn gezinsleven.

Datum moord: 6 mei 2002 · Celstraf: 18 jaar · Vrijlating: 2014 · Woonplaats: Apeldoorn · Dochter: Sabine

De kerngegevens van Volkert van der Graaf zijn op een rij gezet.

De cijfers bevestigen dat Van der Graaf een straf uitzat die formeel consistent was met het recht, maar maatschappelijk bleef de vraag of het voldoende was.

Waarom kreeg Volkert van der Graaf geen levenslang?

Wat was de officiële straf?

• De rechtbank veroordeelde Van der Graaf tot 18 jaar cel – geen levenslang – vanwege zijn goede proceshouding en het ontbreken van een strafblad (Lezerij).

Hoe lang heeft hij werkelijk vastgezeten?

• Hij zat 12 jaar vast en werd in 2014 voorwaardelijk vrijgelaten (Rijksoverheid (overheidsinformatie)).

De rechter koos voor juridische consistentie, niet voor vergelding. De maatschappelijke impact van de daad woog niet zwaarder dan de formele criteria.

Waar woont Volkert van der Graaf tegenwoordig?

Woont hij nog in Apeldoorn?

• Na zijn vrijlating vestigde hij zich in Apeldoorn, in een huurwoning die hij op papier als alleenstaande bewoonde (Lezerij).
• Zijn vriendin Petra Lievense en dochter Sabine wonen in Harderwijk. Van der Graaf pendelt tussen beide plaatsen: ‘Ik ben de helft van de tijd in Apeldoorn en de helft in Harderwijk,’ citeert Lezerij hem.

Heeft hij een geheim adres?

• Zijn adres is bij de autoriteiten bekend, maar niet openbaar gemaakt om veiligheidsredenen. Volgens Lezerij werd hij in 2022 door een Story-fotograaf bij de woning in Harderwijk gefotografeerd.

Heeft Volkert van der Graaf kinderen?

Hoe oud is zijn dochter? Wat is haar naam? Woont zij bij hem?

• Van der Graaf heeft één dochter, Sabine, geboren in 2001 uit zijn relatie met Petra Lievense (Revu).
• Zij woonde tijdens zijn detentie bij haar moeder in Harderwijk. Na zijn vrijlating bleef zij daar wonen; Van der Graaf reist op en neer (Lezerij).
• In 2020 gaf hij in een interview met Revu aan dat hij hoopt dat zijn dochter haar eigen keuzes kan maken, zonder last te hebben van zijn verleden.

Het patroon: Van der Graaf probeert een normaal gezinsleven te leiden, maar zijn verleden blijft een slagschaduw werpen.

Waarom is Volkert van der Graaf vrij?

Hoe werkt voorwaardelijke vrijlating in Nederland?

• In Nederland komen gedetineerden met een straf langer dan 2 jaar in aanmerking voor voorwaardelijke invrijheidstelling na tweederde van de straf (Rijksoverheid).
• Van der Graaf werd in 2014 vrijgelaten, na 12 jaar – exact tweederde van 18 jaar (RTL Nieuws).
• De voorwaarden omvatten meldplicht bij de reclassering en een contactverbod met nabestaanden van Fortuyn (RTL Nieuws).

Had hij eerder vrij kunnen komen?

• Nee, de wet schrijft voor dat voorwaardelijke vrijlating pas na tweederde van de straf mogelijk is. Van der Graaf heeft dus niet meer dan gebruikelijk gekregen (Rijksoverheid).

Wat was de reden van Volkert van der Graaf?

Was het politiek of persoonlijk?

• Zijn motief was ideologisch: hij vond dat Fortuyn een gevaar vormde voor asielzoekers en moslims (Revu).
• De rechtbank kwalificeerde de daad als moord uit ideologische overtuiging, niet als terrorisme (RTL Nieuws).

Heeft hij spijt betuigd?

• Tijdens de rechtszaak betuigde hij geen spijt. In latere interviews, onder andere met Revu, bracht hij nuance aan: hij erkent de impact van zijn daad, maar blijft bij zijn motief.

Het blijft een open vraag of hij ooit volledig afstand zal doen van zijn daad.

Tijdlijn: van moord tot heden

• 6 mei 2002: Volkert van der Graaf schiet Pim Fortuyn dood in Hilversum (Wikipedia).
• 2003: Veroordeling tot 18 jaar cel (RTL Nieuws).
• 2014: Voorwaardelijke vrijlating; hij vestigt zich in Apeldoorn (RTL Nieuws).
• 2020: Interview in Revu waarin hij spreekt over zijn dochter en zijn leven (Revu).
• 2022: Rechtszaak over meldplicht; zijn advocaat noemt mogelijk emigratie naar Duitsland (RTL Nieuws).

Wat weten we wel en niet?

Bevestigde feiten

• Naam dochter: Sabine (Revu)
• Woonplaats Apeldoorn (Lezerij)
• Vriendin: Petra Lievense (Wikipedia)
• Straf: 18 jaar, waarvan 12 uitgezeten (Rijksoverheid)

Wat onduidelijk blijft

• Zijn exacte werk en inkomen – hij zou een bijstandsuitkering ontvangen, maar dat is niet bevestigd (Lezerij (blog met lage betrouwbaarheid)).
• Zijn politieke opvattingen vandaag de dag.
• Of hij nog contact zoekt met nabestaanden van Fortuyn.

Het is duidelijk: de openstaande vragen wegen minstens zo zwaar als de antwoorden.

Citaten en fragmenten

“Ik hoop dat ze haar eigen keuzes kan maken.”

– Volkert van der Graaf over zijn dochter Sabine, in een interview met Revu (2020)

“Ik ben de helft van de tijd in Apeldoorn en de helft in Harderwijk.”

– Geciteerd door Lezerij (blog, lage betrouwbaarheid)

Deze uitspraken tonen een man die probeert grip te houden op een normaal bestaan, maar altijd in de schaduw van zijn verleden staat.

De balans: een teruggetrokken bestaan

Volkert van der Graaf heeft na zijn vrijlating een opvallend normaal leven opgebouwd – wonend in een doorsnee huurhuis, pendelend tussen zijn vriendin en dochter, en af en toe procederend tegen de overheid. Maar die normaliteit staat in schril contrast met de zwaarte van zijn daad. Voor de gemiddelde Nederlander blijft hij de man die Pim Fortuyn vermoordde; voor zijn dochter is hij gewoon haar vader. De spanning tussen die twee rollen bepaalt zijn bestaan. En zolang hij geen spijt betuigt, zal het publieke oordeel verdeeld blijven.

Veelgestelde vragen

Deze vragen en antwoorden geven een completer beeld, maar de kern blijft: Van der Graaf is vrij, maar niet vrij van het verleden.