Box 3 belasting 2025: tarieven, berekening en voorbeelden

Spaarders profiteren van een laag fictief rendement van 1,37%, terwijl beleggers worden afgerekend op 5,88% – de box 3-belasting in 2025 treft vermogenden ongelijk. In dit artikel leest u de exacte tarieven, rekenvoorbeelden en de voor- en nadelen van de huidige systematiek.

Fictief rendement spaargeld 2025: 1,37% ·
Fictief rendement beleggingen 2025: 5,88% ·
Fictief rendement schulden 2025: 2,70% ·
Belastingtarief box 3 2025: 36%

De officiële forfaitaire percentages en het heffingsvrij vermogen op een rij.

Wat zijn de belastingtarieven voor box 3 in 2025?

Fictief rendement voor spaargeld

De Belastingdienst hanteert voor 2025 een forfaitair rendement van 1,37% op banktegoeden. Dit percentage is gebaseerd op de gemiddelde spaarrente over 2024, zoals gepubliceerd door de Belastingdienst (de officiële belastingautoriteit). Let op: enkele bronnen, zoals Fortus, noemen 1,44%, maar de officiële overheidscijfers zijn leidend.

Fictief rendement voor beleggingen

Voor overige bezittingen – denk aan aandelen, obligaties, een tweede woning – geldt een forfaitair rendement van 5,88%. Dat bevestigen zowel Van Lanschot Kempen (vermogensbeheerder) als de Consumentenbond (consumentenorganisatie).

Belastingtarief van 36%

Over het totale forfaitaire rendement betaalt u 36% belasting. Dit tarief geldt zowel in 2025 als in 2026, zo blijkt uit het belastingplan dat de Rijksoverheid (ministerie van Financiën) heeft gepubliceerd.

Het verschil tussen sparen en beleggen is groot: beleggers betalen ruim vier keer zoveel belasting.

Hoeveel belasting moet ik betalen over € 100.000 spaargeld?

Rekenvoorbeeld spaargeld

Stel, u heeft € 100.000 op een spaarrekening. Het forfaitair rendement is 1,37%: dat is € 1.370. Daarover betaalt u 36% belasting, dus € 493,20.

Deze berekening volgt uit de methodiek van de Belastingdienst (berekening fictief rendement). Let op: het heffingsvrij vermogen van € 57.684 per persoon brengt het belastbare bedrag omlaag. Over het deel boven die drempel wordt het fictieve rendement berekend.

Rekenvoorbeeld beleggingen

Bij € 100.000 aan beleggingen is het forfaitair rendement 5,88% = € 5.880. De belasting wordt 36% × € 5.880 = € 2.116,80. Dat is ruim vier keer zoveel als bij spaargeld. Het verschil illustreert waarom veel beleggers bezwaar aantekenen tegen de huidige systematiek, zoals ook EW Magazine (financieel opinieblad) opmerkt.

Rekenvoorbeeld combinatie spaargeld en beleggingen

Heeft u zowel spaargeld als beleggingen, dan berekent de Belastingdienst het rendement per categorie. Bijvoorbeeld: € 50.000 spaargeld (rendement 1,37% = € 685) en € 50.000 beleggingen (rendement 5,88% = € 2.940). Totaal fictief rendement: € 3.625. Belasting: 36% × € 3.625 = € 1.305. Dit rekenvoorbeeld is gebaseerd op de officiële rekenregels van de Belastingdienst (box 3 berekening 2025).

De tegenbewijsregeling biedt uitkomst voor beleggers met laag rendement.

Wat is gunstiger, box 1 of box 3?

Verschil tussen box 1 en box 3

Box 1 belast inkomen uit werk en eigen woning, met een progressief tarief oplopend tot 49,5%. Box 3 belast uw vermogen tegen een vast tarief van 36% over het fictieve rendement. De keuze is alleen relevant voor de eigen woning: normaal valt die in box 1, maar onder voorwaarden kunt u hem naar box 3 overhevelen.

Wanneer kiezen voor box 3?

Een eigen woning in box 3 is gunstig als u een aflossingsvrije hypotheek heeft. In box 1 wordt het eigenwoningforfait bijgeteld en de hypotheekrente afgetrokken – maar bij een aflossingsvrije lening is er geen renteaftrek. In box 3 valt de woning onder de overige bezittingen (5,88%) maar de schuld mag worden afgetrokken (2,70%). Het netto-effect hangt sterk van de hoogte van de schuld af.

Hypotheek omzetten van box 1 naar box 3

De overgang is mogelijk via de Belastingdienst, maar vereist een verzoek en is definitief. ABN AMRO (bank) adviseert om eerst een doorrekening te maken, want een te hoge schuld in box 3 kan nadelig werken.

Het patroon: box 3 is aantrekkelijk voor vermogenden die veel schuld hebben (aflossingsvrije hypotheek) en voor spaarders met weinig rendement. Voor beleggers met hoge werkelijke rendementen kan box 1 juist voordeliger zijn, maar dat speelt alleen voor de eigen woning.

Wat is een forfaitair bedrag?

Forfaitair rendement vs werkelijk rendement

Een forfaitair bedrag is een vastgesteld percentage dat de Belastingdienst gebruikt om uw inkomen uit vermogen te bepalen, ongeacht wat u werkelijk aan rente of dividend ontvangt. Het werkelijke rendement is het daadwerkelijke resultaat op uw beleggingen – dat wordt mogelijk vanaf 2026 de basis.

Waarom een forfaitair bedrag?

De overheid koos voor een forfaitaire methode omdat het controleren van ieders werkelijke rendement te complex en kostbaar is. Maar de Consumentenbond (belangenbehartiger) wijst erop dat dit ertoe leidt dat spaarders te veel en beleggers die verlies maken te weinig belasting betalen.

Voorbeelden van forfaitaire percentages

De belangrijkste forfaitaire percentages voor 2025: spaargeld 1,37%, overige bezittingen 5,88%, schulden 2,70%. Voor 2026 zijn spaargeld 1,28% en overige bezittingen 6,00% voorgesteld, blijkt uit de tabel van de Consumentenbond.

De essentie: zolang de overheid geen werkelijk rendement heft, betaalt u belasting over een schatting. Voor spaarders is die schatting vaak te hoog, voor succesvolle beleggers soms te laag.

Hoeveel belasting betaal ik over vermogen in box 3?

Berekening van box 3 inkomen

Uw box 3-inkomen = (spaargeld × 1,37%) + (overige bezittingen × 5,88%) – (schulden × 2,70%). Over dit totaal betaalt u 36% belasting. De Belastingdienst legt de exacte stappen uit op haar site.

Invloed van schulden

Schulden mag u aftrekken tegen 2,70%, maar alleen voor zover ze boven de drempel van € 3.400 (per persoon, 2025) uitkomen. Dit staat vermeld in de regeling van de Belastingdienst (box 3 schulden).

Groene beleggingen en vrijstelling

Voor groene beleggingen (bijvoorbeeld in een groenfonds) geldt een extra vrijstelling van € 71.251 (per persoon, 2025). Dit is een van de weinige uitzonderingen op de forfaitaire methode, zoals de Rijksoverheid (uitvoeringsregeling) bevestigt.

Vijf situaties laten zien hoe schulden de belasting beïnvloeden.

Wat opvalt: een hoge schuld kan de belasting drastisch verlagen, maar alleen als die schuld ook daadwerkelijk bestaat en boven de drempel uitkomt.

Box 3 is eenvoudig maar onrechtvaardig voor wie niet in het gemiddelde past.

Stappenplan: bereken zelf uw box 3-belasting 2025

1. Stap 1: Bepaal uw totale spaargeld op 1 januari 2025.
2. Stap 2: Bepaal uw totale beleggingen en andere bezittingen (tweede huis, aandelen, etc.).
3. Stap 3: Trek uw schulden (boven € 3.400 per persoon) af.
4. Stap 4: Bereken het forfaitair rendement: (spaargeld × 1,37%) + (overige × 5,88%) – (schulden × 2,70%).
5. Stap 5: Vermenigvuldig met 36% – dat is uw box 3-belasting.

Voor een volledige berekening kunt u de online tool van de Belastingdienst (rekenhulp box 3 2025) gebruiken.

Tijdlijn: box 3 in 2025 en daarna

• 2025: Forfaitaire rendementen vastgesteld (1,37%, 5,88%, 2,70%). Tarief 36%.
• 2025–2026: Belastingtarief blijft 36%.
• 2026 (mogelijk): Invoering werkelijk rendement. Nog niet definitief.

De Rijksoverheid (wetsvoorstel) heeft een overgangswet aangekondigd, maar de exacte datum en uitwerking zijn nog onderwerp van debat.

De onzekerheid over de overgang naar werkelijk rendement blijft een punt van aandacht.

Wat experts zeggen

“Over uw vermogen betaalt u belasting in box 3. Spaargeld, beleggingen en een 2e huis vallen onder het box 3-inkomen.”

Belastingdienst (officiële toelichting)

“Het belastingpercentage over box 3-inkomen is in 2026 36%.”

Rijksoverheid (persbericht belastingplan)

Voor de spaarder met €100.000 is de keuze simpel: accepteer de forfaitaire heffing van €493. Voor de belegger met dezelfde inleg is de rekening €2.117 – en dat is te veel als de beurs tegenzit. De overgang naar werkelijk rendement kan dat verschil gladstrijken, maar de onzekerheid blijft.

Voor wie meer wil weten over de hoogte van de belasting bij een vermogen van €150.000, biedt Box 3-berekening voor hogere vermogens een uitgebreide toelichting.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde lectuur

• Hoeveel Zorgtoeslag Krijg Ik – Bedragen en Grenzen 2026
• Wim van der Leegte: biografie, vermogen, kinderen en opvolging